Skip to main content

Bài 8-1 Module trong Python

1. Khái niệm về Module​

  • Module là một tệp (file) Python (.py) chứa các hàm, biến, lớp có thể tái sử dụng trong nhiều chương trình.
  • Thay vì viết lại code, ta có thể import module để sử dụng.

Lợi ích:

  • Tái sử dụng code.
  • Dễ quản lý, dễ bảo trì.
  • Chia nhỏ chương trình lớn thành nhiều phần.

2. Phân loại Module trong Python​

(a) Built-in Modules​

Là các module được Python cung cấp sẵn, không cần cài thêm. Ví dụ:

  • math: toán học (sqrt, pow, sin, cos…)
  • random: số ngẫu nhiên
  • datetime: ngày giờ
  • sys: thông tin hệ thống

Cách sử dụng:

import math
print(math.sqrt(16))  # 4.0

import random
print(random.randint(1, 100))  # số ngẫu nhiên 1–100

Có thể đổi tên module cho ngắn gọn:

import math as m
print(m.pi)   # 3.141592653589793

(b) Custom Modules​

  • Người lập trình tự tạo ra module dưới dạng file .py.
  • Ví dụ, tạo file mymath.py:
def cong(a, b):
    return a + b

def tru(a, b):
    return a - b

Sử dụng trong file main.py:

import mymath

print(mymath.cong(5, 3))  # 8

3. Package trong Python​

  • Package là một thư mục chứa nhiều module, có file __init__.py (dù rỗng cũng được).
  • Dùng để tổ chức code khi dự án lớn.

Ví dụ cấu trúc:

mypackage/
    __init__.py
    tinhcong.py
    tinhtru.py

Trong tinhcong.py:

def add(a, b):
    return a + b

Trong file main.py:

from mypackage import tinhcong
print(tinhcong.add(2, 3))   # 5

4. Thứ tự tìm kiếm Module trong Python​

Khi import, Python tìm theo thứ tự:

  1. Built-in modules (ưu tiên cao nhất).
  2. Thư mục hiện tại (current directory).
  3. PYTHONPATH (biến môi trường).
  4. Thư viện cài đặt toàn hệ thống.

👉 Nghĩa là nếu bạn tạo file random.py trong thư mục hiện tại, khi import random thì Python sẽ lấy file của bạn chứ không phải built-in random. Điều này dễ gây lỗi che khuất (shadowing).

5. External Modules & Cộng đồng Python​

  • Ngoài built-in, ta có thể cài thêm module từ cộng đồng qua pip.
  • Ví dụ cài module requests để làm việc với HTTP:
pip install requests

Sử dụng:

import requests
res = requests.get("https://jsonplaceholder.typicode.com/todos/1")
print(res.json())

👉 Python có một hệ sinh thái cực lớn, hầu như mọi thứ đều có thư viện hỗ trợ (AI, web, dữ liệu, game…).

6. Tổng kết​

  • Module = 1 file .py có thể import.
  • Có built-in modules và custom modules.
  • Package = thư mục chứa nhiều module.
  • Có thể dùng import … as … để đặt tên ngắn gọn.
  • Thứ tự tìm kiếm module quan trọng để tránh lỗi.
  • Có thể cài external modules từ cộng đồng qua pip.

7. Bài tập vận dụng​

Bài 1: Built-in math​

Viết chương trình:

  • Nhập vào một số nguyên n.
  • In ra căn bậc 2, bình phương và giá trị cos(n) bằng math.

Bài 2: Built-in random​

Viết chương trình:

  • Sinh ra 10 số ngẫu nhiên trong khoảng 1 → 50.
  • In ra số lớn nhất và nhỏ nhất trong danh sách đó.

Bài 3: Built-in datetime​

Viết chương trình in ra:

  • Ngày giờ hiện tại.
  • Năm hiện tại.
  • Kiểm tra xem năm hiện tại có phải năm nhuận không.

Bài 4: Custom module temperature.py​

  1. Tạo file temperature.py với 2 hàm:

    def c_to_f(c):
        return c * 9/5 + 32

    def f_to_c(f):
        return (f - 32) * 5/9

  2. Trong main.py, import module này.

  3. Thử đổi:

    • 0°C → ? °F
    • 100°F → ? °C

Bài 5: Custom module stringtools.py​

  1. Tạo file stringtools.py với các hàm:

    • to_upper(s) → trả về chuỗi viết hoa.
    • count_vowels(s) → đếm số nguyên âm (a, e, i, o, u).

  2. Trong main.py, import và chạy thử với chuỗi "Hello Python".